Varia:

Hassan Fathy
Architect

Nieuw Gourna

Nieuw Baris

Inspirator

 

Hassan Fathy dak van het Sidi Krier Huis

Hassan Fathy

Dialoog tussen traditie en vooruitgang

Egypte heeft een architect van wereldnaam: Hassan Fathy.
Is geboren in 1899 in Alexandrië, heeft een Egyptische vader en een Turkse moeder; rond in 1926 eerst een studie aan de Technische Hogeschool in Cairo af en later aan de Universiteit.
Vanaf de jaren dertig experimenteert hij met traditionele technieken en bestudeert uitvoerig de faraonische bouwkunst (vooral de maatvoering), de Nubische en de Arabische. Vooral de traditionele Nubische architectuur spreekt hem aan omdat het uitgaat van de natuurlijke omgeving en middelen gebruikt die gemakkelijk te verkrijgen zijn. Esthetisch bouwen, in harmonie met de omgeving. Fathy is behalve architect ook een verdienstelijk musicus. Hij speelt viool en zijn gevoel voor ritme en harmonie komt terug in zijn werk als architect.
Behalve Nubische past Fathy ook Arabische elementen toe, zoals de “malkha”, een windvanger, de “shukshaykha”, koepels, en de “mashrabeya”, houten rasters. Hij doet uitgebreid studie naar technieken die de klimatologische omstandigheden op natuurlijke wijze het hoofd bieden: in de zomer koelte, in de winter de warmte vasthoudend. We zouden nu zeggen dat Fathy een ‘groene’ architect is, zeer milieubewust. Fathy gelooft in iets dat nu algemeen geaccepteerd is maar in zijn tijd, vooral de jaren veertig en vijftig, als revolutionair geldt.

Fathy bouwt met uit plaatselijke klei gebakken stenen: leembouw (adobe – mudbrick). Hij wordt internationaal bekend door het project op de westoever van Luxor waar hij arme mensen leerde zo veel mogelijk zelf hun huis te bouwen, met ter plekke aanwezig, natuurlijk materiaal en in aansluiting op de bestaande sociale structuren. Door het gebruik van het goedkope bouwmateriaal leem en dit project “Gourna el-Gedida” krijgt Fathy de bijnaam “Architect for the Poor” (hij wordt echter ook “the barefoot architect” genoemd).Volgens Fathy zelf:"My architecture is not just for the poor, it is for man".

Fathy bouwde niet zomaar een huis of een aantal huizen, Fathy bouwde voor een gemeenschap, met een school, een moskee, een gemeenschapscentrum, een theater, binnenplaatsen, winkels, pleinen; met uitgekiende systemen om op natuurlijke wijze energie te sparen, voor koelte te zorgen. Ook de volksgezondheid (hygiëne) is belangrijk.
Hassan Fathy in Nieuw Gourna Vanuit de Nubische bouw gebruikt hij dus het bouwmateriaal, leem, de dikke muren en de koepels op de daken, van de traditionele Arabische bouw de puntbogen en de rasters die het zonlicht filteren.

Fathy’s werk is niet alleen in Egypte te vinden maar ook in ondermeer de Verenigde Staten, Algerije, Saoedi-Arabië, Irak, Pakistan, West-Afrika,en in Griekenland (waar hij ook enige jaren woont, teleurgesteld als hij is in de Egyptische overheid). Hij krijgt wereldwijde erkenning, en prijzen, alleen in Egypte wil het niet echt lukken, hoewel hij daar toch een respectabel aantal scholen, villa’s en multifunctionele centra heeft neergezet.
Volgens Fathy heeft de Egyptische overheid te weinig met zijn ideeën gedaan door de lobby van de betonbouwers die veel meer kunnen verdienen aan grote bouwprojecten in beton en staal dan in leembouw.
Wat echter ook een grote rol speelt is het feit dat Egyptenaren liever in betonnen huizen willen wonen want dat geldt als sjieker en de koepeldaken doen hen te veel denken aan graven. Leembouw is voor de armen en bovendien hebben veel Egyptenaren iets tegen Nubiërs.

Fathy sterft in 1989, in eenzaamheid.

“The quality and values inherent to the traditional and human response to the environment might be preserved without a loss of the advances of science. Science can be applied to various aspects of our work, while it is at he same time subordinated to philosophy, faith and spirituality”
Hassan Fathy

terug   |  Project Nieuw Gourna   |   Project Nieuw Baris   |   Geïnspireerd door Hassan Fathy   |